Październik
01

Fotograf na imprezie w czasach RODO – czyli kiedy potrzebna jest zgoda na przetwarzanie danych osobowych i jakie powinna spełniać warunki?

01.10.2018 12:52
fot. fizkes/shutterstock.com

Mające zastosowanie od dnia 25 maja 2018 roku rozporządzenie o ochronie danych osobowych wywołało mnóstwo wątpliwości wśród osób, których codzienna praca polega na przetwarzaniu tych danych. Pytania dotyczą przede wszystkim istnienia i zakresu obowiązku uzyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Czy zawsze konieczne jest uzyskanie zgody osoby fotografowanej na przetwarzanie jej danych osobowych? Czy taka […]

Mające zastosowanie od dnia 25 maja 2018 roku rozporządzenie o ochronie danych osobowych wywołało mnóstwo wątpliwości wśród osób, których codzienna praca polega na przetwarzaniu tych danych. Pytania dotyczą przede wszystkim istnienia i zakresu obowiązku uzyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych. Czy zawsze konieczne jest uzyskanie zgody osoby fotografowanej na przetwarzanie jej danych osobowych? Czy taka zgoda wymagana jest od każdego uczestnika imprezy sportowej i każdego gościa weselnego? Na te i inne pytania odpowiedź znajdziecie w poniższym artykule.

 

Przetwarzanie zgodne z prawem

Pewnie większość z nas słyszała już, że tak zwane RODO (czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE) nakłada na podmioty przetwarzające dane osobowe obowiązek uzyskania od osoby której dane dotyczą zgody na przetwarzanie danych w określonym celu. Jednak nie każdy zdaje sobie sprawę, że wynika to z ogólnego obowiązku zawartego w art. 6 Rozporządzenia, który nakazuje, by przetwarzanie danych osobowych odbywało się „zgodnie z prawem”. Dalej, przywołany art. 6 przewiduje aż sześć przypadków, kiedy przetwarzanie danych będzie uważane za zgodne z prawem. Uzyskanie zgody na przetwarzanie danych jest tylko jednym z tych przypadków.

Inne podstawy przetwarzania

Zaczynając trochę od końca, wspomniane już przypadki legalności przetwarzania danych osobowych – inne niż zgoda osoby uprawnionej – przedstawiają się następująco:

  • przetwarzanie jest niezbędne do wykonania umowy (np. na wykonanie zdjęcia portretowego), której stroną jest osoba, której dane dotyczą, lub do podjęcia działań na żądanie osoby, której dane dotyczą, przed zawarciem umowy;

  • przetwarzanie jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze (np. uzupełnienie danych klienta na fakturze VAT);

  • przetwarzanie jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby fizycznej (np. poszukiwania zaginionej osoby na podstawie zdjęcia);

  • przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadania realizowanego w interesie publicznym lub w ramach sprawowania władzy publicznej powierzonej administratorowi;

  • przetwarzanie jest niezbędne do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez administratora lub przez stronę trzecią, z wyjątkiem sytuacji, w których nadrzędny charakter wobec tych interesów mają interesy lub podstawowe prawa i wolności osoby, której dane dotyczą, wymagające ochrony danych osobowych, w szczególności, gdy osoba, której dane dotyczą, jest dzieckiem.

Najszersze zastosowanie w pracy fotografa będzie miała pierwsza z wyżej wymienionych przesłanek, czyli przetwarzanie danych osobowych w celu wykonania lub przygotowania umowy. Przesłanka ta była już szerzej omówiona na stronach fotoprawo.pl (https://fotoprawo.pl/index.php/2018/05/rodo-pracy-fotografa-wprowadzenie/), więc w skrócie tylko przypomnijmy, że dzięki niej fotograf nie musi prosić o zgodę na przetwarzanie danych osobowych klienta, który zlecił mu przygotowanie sesji fotograficznej. W celu wykonania takiego zlecenia, siłą rzeczy fotograf będzie musiał przetwarzać dane osobowe pozującego mu klienta. W tym wypadku, zgoda na przetwarzanie danych osobowych w sposób oczywisty wynika z samego faktu udzielenia zlecenia.

Przetwarzanie danych na podstawie zgody

Przedstawiciel Ministerstwa Cyfryzacji, Maciej Kawecki przywołuje 3 uniwersalne sytuacje, które łatwo pozwalają zorientować się czy znajdują zastosowanie przepisy o RODO i czy wymagana jest zgoda na przetwarzanie danych:

  1. RODO znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy zdjęcia są przechowywane w systemach informatycznych lub tworzą zbiór danych.

W tym miejscu należy pamiętać, że po pierwsze czym innym jest wykonanie zdjęcia, a czym innym jego prezentacja na użytek komercyjny np. przez fotografa w jego prywatnym portfolio. W tym kontekście tak przed 25 maja 2018 roku jak i później podstawą prawną definiująca kwestię wizerunku jest art. 81 Ustawy o prawie autorskim. Zgodnie z jej zapisami jedynie w przypadku, gdy przedstawiona na zdjęciu osoba stanowi jedynie części większej zbiorowości nie zachodzi potrzeba, by wyrażała on zgodę na przetwarzanie swojego wizerunku.

  1. RODO nie dotyczy fotografii, które zawierają niewyraźne elementy osób lub na zdjęciu zawartych jest tak dużo elementów, że nie jesteśmy w stanie tych osób rozpoznać choćby przez brak danych kontaktowych, które mogłyby je w jakikolwiek sposób identyfikować.

Przypomnijmy, że w myśl RODO danymi osobowymi są informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej. Z pewnością osobę fizyczną można zidentyfikować na podstawie jej własnego wizerunku. Jednak, aby mówić o wizerunku, obraz tej osoby musi być na tyle dokładny, by – i tu wracamy do początku – można było tę osobę zidentyfikować. A to oznacza, że w niektórych przypadkach fotografii ulicznej czy fotografii z imprez masowych nie dojdzie do przetwarzania danych osobowych.

Przykładowo, wykonanie zdjęcia fanów zgromadzonych na koncercie, nie będzie wymagało uzyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych tych osób, które nie będą rozpoznawalne ze względu na ścisk, odległość i słabe oświetlenie. Jednak już zdjęcie spod sceny, na którym widać doświetlony pierwszy rząd fanów, może wiązać się z koniecznością uzyskania zgody na przetwarzanie danych osobowych każdej z widocznych i rozpoznawalnych na zdjęciu osób. Istotnym ułatwieniem w takich sytuacjach jest możliwość zebrania zgód na przetwarzanie danych osobowych przez organizatora imprezy, który może zadbać o nią już na etapie sprzedaży biletu.

Jednocześnie Maciej Kawecki wskazuje, że RODO stanowi znaczne ułatwienie i liberalizację w rozumieniu otrzymania zgody na przetwarzanie danych. Bowiem zgodnie z RODO zgoda jest nie tylko formalnym oświadczeniem woli, ale może ją stanowić także wyraźny gest, poza, ruch np. udział w prelekcji, ustawienie się na ściance do zdjęć podczas eventu. „RODO pozwala uznać, że fakt tego, że ktoś wziął udział w wydarzeniu, które jest fotografowane, jest zgodą na przetwarzanie danych osobowych, mimo, że nam nie podpisał klauzuli” – mówi Maciej Kawecki. Wobec tego można domniemywać, że opisany wyżej przypadek osób stojących w pierwszych rzędach trybuny koncertowej to z ich strony wyrażenie świadomości i zgody na przetwarzanie danych.

  1. RODO nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy zdjęcia są wykonywane dla celów osobistych/domowych. Do takich celów zaliczyć można śluby, pogrzeby, chrzciny czy wesela, nawet jeśli bierze w nich udział 500 osób.

Tutaj podobnie jak w punkcie pierwszym należy rozróżnić kwestię wykonanie zdjęcia od prezentacji na użytek komercyjny np. przez fotografa w jego prywatnym portfolio. Maciej Kawecki z Ministerstwa Cyfryzacji w tym kontekście podkreśla także zróżnicowanie w zakresie „ograniczony” i „publiczny” zbiór prac fotografa. Jeśli mowa o udostępnianiu zdjęć na użytek prezentacji portfolio dla ograniczonej liczby osób, do celów rekrutacyjnych to zgoda nie jest wymagana. Inaczej w przypadku udostepnienia w ramach strony internetowej czy w social mediach. Wówczas niezbędne jest posiadanie zgody na przetwarzanie wizerunku.

 

Nagranie ze spotkania z Maciejem Kaweckim z Ministerstwa Cyfryzacji można zobaczyć na kanale YouTube Stowarzyszenia Fotoreporterów: https://www.youtube.com/watch?v=oaD1EgMl0Bg&feature=youtu.be

  

Magdalena Stasiak

Prawnik, Ekspert portalu Fotoprawo.pl

kontakt: magdalena_stasiak@outlook.com

Dodaj komentarz